دارو

قرص دوفاستون چیست؟

قرص دوفاستون یکی از رایج‌ترین داروهای مورد استفاده برای درمان شایع‌ترین علل ناباروری زنان است. ماده فعال این دارو، پروژسترون پیچیده‌ای به نام دیدروژسترون است که مشابه پروژسترون طبیعی بدن است. در ادامه با استفاده از قرص دوفاستون، عوارض و دستورالعمل‌های آن بیشتر آشنا می‌شویم. با مجله نوبل همراه باشید.

نام تجاری

دوفاستون با نام تجاری دوفاستون قرص 10 میلی گرمی نام یک داروی هیدروژسترون است که برای درمان بیماری‌های مختلف ناشی از کمبود پروژسترون استفاده می‌شود. سوالاتی که در ارتباط با مصرف قرص دوفاستون مطرح می‌شود اختلالات قاعدگی، قاعدگی دردناک، آمنوره ثانویه (قطع یا نامنظم شدن دوره‌های قاعدگی)، سندرم پیش از قاعدگی و رحم غیر طبیعی است.

عملکرد پروژسترون در بدن چیست؟

پروژسترون با افزایش ضخامت لایه داخلی رحم و کاهش اسپاسم عضلانی، اندومتر را برای پذیرش تخمک بارور و در نهایت باردار شدن پس از تخمک گذاری آماده می‌کند. منبع اصلی تولید پروژسترون پس از تخمک گذاری جسم زرد در رحم است. پس از چند هفته بارداری، جسم زرد تحلیل می‌رود و جفت تولید پروژسترون را به عهده می‌گیرد. مشکلات ترشح یا عملکرد هورمون پروژسترون ممکن است مربوط به باروری و سقط جنین باشد.

قرص دوفاستون برای چیست
قرص دوفاستون برای چیست

دیدروژسترون چگونه کار می‌کند؟

دیدروژسترون با تقلید از عملکرد پروژسترون در بدن به کاهش علائم ناشی از اختلالات هورمونی کمک می‌کند. کاهش پروژسترون باعث کاهش ضخامت رحم و مشکلاتی در لانه گزینی، ناباروری و سقط جنین می‌شود. مصرف داروهایی مانند: قرص دوفاستون که حاوی پروژسترون یا مواد مشابه است به جبران کمبود پروژسترون در بدن کمک می‌کند و شانس باروری را افزایش می‌دهد.

قرص دوفاستون برای چه مواردی استفاده می‌شود؟

از کاربردهای قرص دوفاستون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. درمان دردهای قاعدگی ناشی از یائسگی: درد و عدم رعایت سیکل‌های قاعدگی در این موارد قابل رفع است.
  2. آندومتریوز: این بیماری معمولاً در قسمت تحتانی شکم ایجاد می‌شود و به دلیل تشکیل بافت رحم مانند در سایر قسمت‌های بدن باعث درد و پریودهای نامنظم می‌شود. برای کاهش علائم ناشی از این بیماری می‌توان از قرص دوفاستون استفاده کرد.
  3. دیسمنوره: دردها و گرفتگی‌های قاعدگی را دیسمنوره می‌گویند. دوفاستون می‌تواند این درد را در دوران قاعدگی کاهش دهد.
  4. خطر سقط جنین: اگر در 20 هفته اول بارداری خونریزی واژینال دارید، در معرض خطر سقط جنین هستید. برای جلوگیری از سقط جنین می‌توان از داروهایی مانند قرص دوفاستون استفاده کرد.
  5. ناباروری: مرحله لوتئال پس از تخمک گذاری شروع می‌شود. در این دوره، جسم زرد که در تخمدان تشکیل می‌شود، پروژسترون ترشح می‌کند تا رحم را برای بارداری احتمالی آماده کند. اگر نقصی در عملکرد جسم زرد وجود داشته باشد، می‌تواند بر باروری فرد تأثیر بگذارد. برای درمان ناباروری ناشی از این علل می‌توان از هورمون‌های پروژسترون مانند دیدروژسترون استفاده کرد.

این دارو فقط باید طبق دستور پزشک مصرف شود و نباید خودسرانه مصرف شود.

عوارض دوفاستون چیست؟

از عوارض جانبی احتمالی مصرف قرص دوفاستون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سردرد و تشدید علائم میگرن
  • تهوع و استفراغ
  • خشکی دهان و مشکلات گوارشی
  • مشکلات پوستی مانند: بثورات و کهیر
  • افسردگی و نوسانات خلقی
بیشتر بخوانید  داروی بیسموت ساب سالیسیلات

کاربرد دوفاستون

قرص دوفاستون 10 میلی گرمی برای درمان اندومتریوز، ناباروری و سقط جنین استفاده می‌شود. از این قرص برای مقابله با اثر محرک هورمون استروژن بر روی آندومتر و احتمال ابتلا به سرطان آندومتر نیز استفاده می‌شود. این قرص همچنین برای تحریک رشد سینه و کاهش تولید تستوسترون استفاده می‌شود.

درمان اندومتریوز

افزایش پروژسترون با استروژن کمک زیادی به تنظیم پریود می‌کند. حتی اگر بارداری در دوران قاعدگی اتفاق افتاده باشد، پروژسترون موجود در آندومتر که توسط تخمدان‌ها تولید می‌شود، از افزایش استروژن و شروع ترشح هورمون‌ها و پروتئین‌های دیگر لازم برای حفظ بارداری جلوگیری می‌کند و در صورتی که هنوز بارداری اتفاق نیفتاده باشد، سطح پروژسترون کاهش می‌یابد. و در نتیجه آندومتر از بین می‌رود. اندومتریوز به معنای رشد بافت آندومتر در خارج از رحم است، توقف رشد آندومتریوز علائم آندومتریوز مانند درد و خونریزی را کاهش می‌دهد.

عوارض قرص دوفاستون
عوارض قرص دوفاستون

درمان مشکلات قاعدگی

چرخه طبیعی قاعدگی به تعامل تعدادی از هورمون‌ها بستگی دارد. از جمله هورمون‌های پروژسترون و استروژن، تخمدان‌ها و سایر هورمون‌ها و غده هیپوفیز. اگر یکی از این هورمون‌ها به میزان مناسب تولید نشود، چرخه می‌تواند مختل شود و مشکلاتی مانند انوره، خونریزی غیرطبیعی در چرخه قاعدگی ایجاد کند. از آنجایی که استفاده از قرص دوفاستون هورمون‌ها را به سطح طبیعی خود باز می‌گرداند، چرخه قاعدگی را عادی می‌کند.

تنظیم هورمون‌های زنانه

قرص دوفاستون حاوی یک جزء هورمونی پروژسترون است که به عنوان هورمون درمانی برای تقویت علائم زنانه مانند رشد سینه و کاهش تولید تستوسترون استفاده می‌شود.

اطلاعات دارو

قرص دوفاستون 10 میلی گرمی حاوی دیدروژسترون است که از مشتقات هورمون پروژسترون است. پروژسترون در مرحله دوم چرخه قاعدگی توسط تخمدان‌ها تولید می‌شود. آنچه در داخل رحم اتفاق می‌افتد، آندومتر، روند تکثیر را به تقسیم تغییر می‌دهد. این باعث می‌شود که رشد آندومتر که در پاسخ به استروژن در اولین قاعدگی پر می‌شود، متوقف شود و در صورت ترشح بارداری برای حفظ بارداری، هورمون‌ها و سایر پروتئین‌های مورد نیاز تولید می‌شود، در غیر این صورت، سطح استروژن و پروژسترون کاهش می‌یابد.

آندومتر فرو می‌ریزد که به معنای قاعدگی است. ديدروژسترون موجود در قرص دوفاستون باعث قاعدگي مي‌شود و برخلاف پروژسترون طبيعي به سرعت جذب مي‌شود و مي‌توان آن را به صورت قرص‌هاي كم غلظت مصرف كرد. در حال حاضر، پروژسترون طبیعی به خوبی توسط رژیم غذایی جذب نمی‌شود. قرص دوفاستون در صورت عدم وجود پروژسترون در بدن و به دلیل مشکلات قاعدگی و اندومتریوز تجویز می‌شود. لازم به ذکر است که برخلاف پروژسترون مصنوعی، دیدروژسترون هیچ اثر استروژنی (از جمله پیشگیری از پوکی استخوان، تنظیم کلسترول) و تستوسترون ندارد و عوارضی مانند هیرسوتیسم و ​​آکنه ایجاد نمی‌کند.

بیشتر بخوانید  داروی بیسموت ساب سالیسیلات

مقدار و روش‌های تجویز دارو

بهتر است قرص دوفاستون یک یا دو بار در روز همراه با یک لیوان آب یا غذا مصرف شود. قرص دوفاستون را فقط باید طبق دستور پزشک مصرف کنید. پزشک ممکن است مصرف قرص شما را 5 روز یا یک ماه طولانی کند.

متداول‌ترین روش استفاده از قرص دوفاستون این است که یک سیکل ده شبه از شب شانزدهم قاعدگی را سازماندهی کنید و بعد از آن قاعدگی اتفاق بیفتد یا 3 تا 10 روز بعد بارداری اتفاق بیفتد. همچنین می‌تواند 5 روز، یک ماه یا ده شب و شب شانزدهم یا چهاردهم دوره باشد. گاهی در دوران قاعدگی لازم است قرص دوفاستون طبق دستور پزشک هر ماه مصرف شود.

اگر مصرف قرص دوفاستون را فراموش کردید، بهتر است بلافاصله پس از هشدار مصرف شود. نیازی به مصرف قرص قبلی نیست مگر اینکه زمان مصرف قرص بعدی فرا رسیده باشد، اما مهم است که هرگز دو قرص دوفاستین را با هم مصرف نکنید.

علائم بارداری با قرص دوفاستون
علائم بارداری با قرص دوفاستون

موارد منع مصرف قرص دوفاستون

اگر از هر یک از شرایط زیر رنج می‌برید، باید از مصرف دوفاستون خودداری کنید و با پزشک خود مشورت کنید.

  • بروز حساسیت به دیدروژسترون و یا دیگر قرص‌های دوفاستون
  • خونریزی غیرطبیعی از واژن به دلایلی نامشخص
  • اختلالات ترومبوتیک
  • سقط فراموش شده
  • سابقه داشتن سرطان پستان، سرطان آندومتر و یا بیماری کبد در خانواده
  • سابقه ترومبوز یا همان لخته خون و یا سکته مغزی
  • بیماری کبد
  • کارسینوم اعضای تناسلی یا پستان

در واقع قابل ذکر است که استفاده از قرص دوفاستون در برخی افراد با ریزش مو، چاقی و … مرتبط بوده است.

هشدارها و اقدامات احتیاطی

استفاده از قرص دوفاستون می‌تواند باعث خونریزی نامنظم در دوران قاعدگی شود، در این صورت بهتر است دوز آن افزایش یابد. البته بهتر است قبل از مصرف این قرص با یک داروساز یا مشاور دارویی تلفنی مشورت کنید.

عوارض جانبی

از عوارضی که ممکن است در صورت مصرف قرص دوفاستون رخ بدهد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آمبولی ریوی
  • لکه بینی
  • حالت تهوع
  • استفراغ
  • درد سینه
  • خونریزی نامنظم
  • سرگیجه
  • کاهش وزن
  • خارش
  • جوش صورت و بدن
  • تغییر در اشتها
  • ورم نمودن قوزک پا
  • ترومبوز شبکیه
  • ترومبوفلبیت

البته برای برخی این سوال پیش می‌آید که آیا قرص دوفاستون باعث بارداری می‌شود، در واقع پاسخ بسیار ساده بوده و این قرص‌ها هیچ تاثیری بر باردار شدن ندارند.

جمع بندی

تمام قرص‌ها باید دور از دسترس کودکان نگهداری شوند و قرص‌های دوفاستون نیز از این قاعده مستثنی نیستند. قرص‌ها را نباید بعد از تاریخ انقضای درج شده روی بسته بندی مصرف کرد و دارو را نباید در زباله‌های خانگی یا فاضلاب دور ریخت. قرص دوفاستون باید در جای خشک و خنک زیر 30 درجه سانتیگراد نگهداری شود.

منبع: pharmeasy.in

مطالب مرتبط:

بیسموت ساب سالیسیلات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا